โดย น.พ. เมธี ลิมป์กุลวัฒนพร
ผู้เชี่ยวชาญสาขาอายุรศาสตร์และโรคไต

อาหาร

โปรตีน ควรมีคุณภาพสูง เช่น เนื้อปลา ไข่ขาว ควรได้รับประทานวันละ 1-1.2 กรัม ต่อน้ำหนักตัว 1
กิโลกรัม น้ำหนักตัว 60 กิโลกรัม ควรได้รับประมาณ 60-75 กรัมต่อวัน

อาหารที่ควรงด คือ ไข่แดง เครื่องในสัตว์ นม ถั่วแห้ง และผลิตภัณฑ์จากถั่ว เช่นเต้าหู้ น้ำเต้าหู้

แป้งและน้ำตาล รับประทานได้ค่อนข้างเสรี ยกเว้น ผู้ป่วยโรคเบาหวาน ถ้าทานมากเกินไปจะทำให้
ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ยาก

ไขมัน ควรน้อย ควรใช้น้ำมันพืชที่มีกรดไขมันชนิดไม่อิ่มตัวสูงเช่นน้ำมันถั่วเหลือง น้ำมันรำข้าว
น้ำมันข้าวโพด (หลีกเลี่ยงน้ำมันหมู น้ำมันปาล์ม ) ควรได้รับอาหารไขมันวันละ 50-60 กรัม
หลีกเลี่ยงอาหารที่มีไขมันสูง เพื่อลดความเสี่ยงต่อเส้นเลือดหัวใจอุดตัน เช่น แกงที่มีกะทิ ขาหมู
หมูสามชั้น หนังไก่ เป็นต้น

น้ำดื่ม ยังต้องจำกัด ขึ้นอยู่กับปริมาณปัสสาวะที่ออกมาแต่ละวัน จำง่ายๆคือ น้ำดื่มต่อวัน เท่ากับ
ปริมาณปัสสาวะวันนั้น บวก กับ น้ำเปล่า ประมาณ 500 มิลลิลิตร (2แก้วน้ำ)

เกลือแร่ หลีกเลี่ยงอาหารที่มีเกลือโซเดียมมากเช่นอาหารรสเค็ม ชูรส ซอส น้ำปลาบะหมี่กึ่งสำเร็จ
รูป เป็นต้น ถ้าเป็นไปได้ควรรับประทานวันที่มาฟอกเลือดดีกว่า

วิตามิน ควรเป็นประเภทที่ละลายได้ดีในน้ำ เช่นวิตามินบี ซี โฟเลท

ทำกิจวัตรประจำวันได้เหมือนคนปกติ สามารถทำงานและเล่นกีฬาที่ไม่หักโหมมาก วิ่งเหยาะๆ
ปั่นจักรยาน หรือเดินออกกำลังกายอย่างน้อยวันละ 30 นาที สัปดาห์หนึ่งทำให้ได้อย่างน้อย 3 วัน ยกเว้น
ในรายที่สูงอายุ และมีความดันโลหิตสูงมาก ญาติ ควรกระตุ้นให้ผู้ป่วยทำกิจวัตรส่วนตัวเช่น แปรงฟัน
อาบน้ำ เดินเล่น

การดูแลเส้นเลือดที่ใช้ฟอกเลือดล้างไต

เส้นเลือดแบบชั่วคราว เป็นท่อหลอดเลือดเทียม ส่วนใหญ่จะวางท่อบริเวณต้นคอด้านข้างมักจะมี
การอักเสบติดเชื้อได้ง่าย ควรดูแลให้แห้งและสะอาด หลีกเลี่ยงไม่ให้ถูกน้ำ หรือเหงื่อไคล ถ้ามี
อาการปวด กดเจ็บ แผลอักเสบ หรือมีไข้ ควรจะรีบแจ้งให้แพทย์หรือพยาบาลทราบโดยด่วน

เส้นเลือดแบบถาวร ส่วนใหญ่จะทำที่แขน ดูแลง่าย หมั่นออกกำลังแขนที่ผ่าตัดด้วยการกำมือ สลับแบ
วันละ 300-400 ครั้ง ควรดูแลความสะอาด หลีกเลี่ยงไม่ให้ถูกน้ำ หรือเหงื่อไคล ถ้ามีอาการปวด
กดเจ็บ แผลอักเสบ หรือมีไข้ ควรจะรีบแจ้งให้แพทย์หรือพยาบาลทราบโดยด่วน