สถาบันโรคไตและเปลี่ยนไต



ความเป็นมา


โรงพยาบาลพระรามเก้า ได้เปิดดำเนินการรักษาโรคไต และให้บริการเปลี่ยนไตมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2535 จนถึงปัจจุบัน โดย นายแพทย์วิรุฬห์ มาวิจักขณ์ ซึ่งเป็นหนึ่งในแพทย์ผู้ก่อตั้งโรงพยาบาลพระรามเก้า เป็นแพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านโรคไตและการเปลี่ยนไต ได้ริเริ่มให้มีการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายอย่างครบวงจรสมบูรณ์แบบ โดยรวบรวมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านโรคไตและเปลี่ยนไตมาช่วยกันเสริมสร้างพัฒนาองค์กรจนกลายเป็นสถาบันโรคไตและเปลี่ยนไตของโรงพยาบาลพระรามเก้า เป็นโรงพยาบาลเอกชนที่มีชื่อเสียงที่สุดในประเทศไทยและในภูมิภาคเอเซียทางด้านการรักษาโรคไตและการเปลี่ยนไต
สถาบันโรคไตและเปลี่ยนไต โรงพยาบาลพระรามเก้า ให้บริการผ่าตัดเปลี่ยนไตทั้งจากผู้บริจาคที่มีชีวิต (Living Donor) และจากผู้บริจาคที่เสียชีวิต (Deceased Donor) ผ่านการรับบริจาคโดยศูนย์รับบริจาคอวัยวะ สภากาชาดได้

ระหว่างปี พ.ศ.2535 – 2561 มีจำนวนผู้มารับการผ่าตัดเปลี่ยนไตที่โรงพยาบาลพระรามเก้าแล้วเป็นจำนวน 760 ราย ซึ่งนับว่าเป็นโรงพยาบาลเอกชนที่ทำการเปลี่ยนไตมากที่สุดในประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งใน 3 ปี ที่ผ่านมา (พ.ศ. 2558 - 2561) มีอัตราการผ่าตัดเปลี่ยนไตเพิ่มสูงขึ้นถึง 200% และมีอัตราความสำเร็จในการเปลี่ยนไต สูงถึง 95% ซึ่งเทียบเท่ามาตรฐานสากลระดับโลก เช่น ประเทศสหรัฐอเมริกา และยุโรป 
สถาบันโรคไตและเปลี่ยนไต โรงพยาบาลพระรามเก้า ประกอบด้วยทีมผู้เชี่ยวชาญระดับอเมริกันบอร์ดจากประเทศสหรัฐอเมริกา และประเทศอังกฤษ ได้แก่ ทีมอายุรแพทย์โรคไต ศัลยแพทย์เปลี่ยนไต ศัลยแพทย์หลอดเลือด ศัลยแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านโลหิตวิทยาและการตรวจเนื้อเยื่อเพื่อการเปลี่ยนไต อายุรแพทย์โรคติดเชื้อ สำหรับผู้ป่วยผ่าตัดเปลี่ยนอวัยวะระดับอเมริกันบอร์ดแห่งเดียวในประเทศไทย แพทย์เฉพาะทางอายุรศาสตร์โรคหัวใจและหลอดเลือด อายุรแพทย์โรคทางเดินหายใจ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้าน ICU ทีมจิตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านการประเมินสภาพจิตใจของผู้ป่วยเปลี่ยนไต ทีมแพทย์เอกซเรย์ที่ชำนาญการวินิจฉัยด้านการเปลี่ยนไต ฯลฯ อีกทั้งแพทย์สาขาอื่นๆ ที่จะต้องดูแลผู้ป่วยก่อนและหลังการเปลี่ยนไต โดยทำงานร่วมกันเป็นทีมสหวิชาชีพ (Multidisciplinary Team) ที่สำคัญอย่างยิ่ง โรงพยาบาลพระรามเก้ามีคณะกรรมการเปลี่ยนไต (Transplant committee) และคณะกรรมการด้านจริยธรรม (Ethics committee) เพื่อกลั่นกรองกระบวนการปลูกถ่ายไตให้ถูกต้องตามจริยธรรม ตามกฎระเบียบของแพทยสภาและตามกฎหมายของประเทศไทย

นอกจากนี้สถาบันโรคไตและเปลี่ยนไต ยังมีความพร้อมทางด้านบุคลากร และทีมงานอื่นๆ ที่สนับสนุน เช่น ทีมพยาบาลผู้ประสานงานการปลูกถ่ายอวัยวะ (Transplant Coordinator) ทีมพยาบาลประสานงานโรคไต (Renal Nurse Coordinator) ทีมพยาบาลที่ให้คำปรึกษาผู้ป่วย (Renal Nurse Counselor) ทีมพยาบาลไตเทียมที่มีความเชี่ยวชาญการดูแลผู้ป่วย ก่อนและหลังการปลูกถ่ายไต ทีมพยาบาล ICU ที่จะดูแลผู้ป่วยหลังการเปลี่ยนไต และดูแลผู้ป่วยที่มีภาวะแทรกซ้อนภายหลังการปลูกถ่ายไตทุกรูปแบบ ทีมพยาบาลห้องผ่าตัด ทีมผู้เชี่ยวชาญทงห้องปฎิบัติการ เพื่อตรวจหาระดับยากดภูมิต้านทานหลังการปลูกถ่ายไต ทีมเภสัชกร ผู้ชำนาญเรื่องการจัดยากดภูมิต้านทานหลังการเปลี่ยนไต ทีมนักโภชนากร ผู้แนะนำเรื่องอาหารให้ผู้ป่วยก่อนและหลังการเปลี่ยนไต ทีมนักกายภาพที่จะฟื้นฟูสภาวะร่างกายหลังการเปลี่ยนไต

โรงพยาบาลพระรามเก้ามีทีมแพทย์ผ่าตัดเปลี่ยนไตมากถึง 5 ทีม ดังนั้นจึงมีความพร้อมในการปฏิบัติงานตลอด 24 ชั่วโมง อาทิเช่น ทีมแพทย์ผ่าตัดและพยาบาลห้องผ่าตัดที่พร้อมจะออกเดินทางไปรับไตบริจาคจากสภากาชาดทั่วราชอาณาจักร (Retrieval team) และทีมแพทย์ที่พร้อมจะรองรับการผ่าตัดเปลี่ยนไตให้ผู้ป่วยหลังจากไตบริจาคมาถึงโรงพยาบาล นอกจากนี้ยังมีทีมแพทย์ พยาบาลที่พร้อมในการดูแลผู้ป่วยภาวะหลังการเปลี่ยนไต เช่น การติดเชื้อ การต่อต้านเนื้อเยื่อหลังการเปลี่ยนไต ภาวะแทรกซ้อนด้านหัวใจ, สมอง, ภาวะแทรกซ้อนด้านทางเดินหายใจ, ด้านทางเดินอาหาร ฯลฯ โรงพยาบาลพระรามเก้าเป็นโรงพยาบาลเอกชนแห่งแรกที่เริ่มมีการตรวจระดับยากดภูมิต้านทานที่ใช้ในการเปลี่ยนไตได้ตลอด 24 ชั่วโมงมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2535

ดังนั้น โรงพยาบาลพระรามเก้าจึงสามารถดูแลผู้ป่วยโรคไตและเปลี่ยนไต ที่มีภาวะแทรกซ้อนได้อย่างสมบูรณ์แบบ อีกทั้งสามารถผ่าตัดเปลี่ยนไตให้แก่ผู้ป่วยที่ยุ่งยาก เช่น การผ่าตัดเปลี่ยนไตซ้ำให้แก่ผู้ป่วยที่เคยเปลี่ยนไตมาแล้วแต่ไม่สำเร็จ (Re-transplantation) รวมทั้งผ่าตัดเปลี่ยนไตให้กับผู้ป่วยโรคไตที่มีอายุมากกว่า 60 ปี ซึ่งเป็นกลุ่มผู้ป่วยที่มีโรคซับซ้อนร้ายแรงรวมกันหลายโรค โดยตั้งแต่ปี พ.ศ.2535 – 2561 ได้เปลี่ยนไตให้กับผู้ป่วยที่อายุมากกว่า 60 – 70 ปี จำนวน 161 ราย อายุ >70 ปี จำนวน 15 ราย รวมผู้ป่วยที่มีอายุมากกว่า 60 ปีทั้งสิ้น 176 ราย คิดเป็นร้อยละ 23 ของจำนวนผู้ป่วยที่เปลี่ยนไตทั้งหมด ซึ่งนับเป็นตัวเลขที่สูงเมื่อเทียบกับโรงพยาบาลอื่นในระดับมาตรฐานโลก

ในภูมิภาคเอเซียนี้มีโรงพยาบาลจำนวนน้อยมากที่รับผู้ป่วยอายุเกิน 60 ปี มาทำการผ่าตัดเปลี่ยนไต แต่โรงพยาบาลพระรามเก้า ไม่เคยใช้อายุของผู้ป่วยมาเป็นกฎเกณฑ์ในการจำกัดสิทธิความเป็นมนุษย์และสิทธิการเข้ารับการรักษา (Human Right and Patient Right)

และด้วยความพร้อมของทีมแพทย์และพยาบาล ส่งผลให้มีผู้ป่วยที่รอรับไตบริจาคจากสภากาชาดใช้เวลารอคอยไม่นาน ในจำนวนผู้ป่วยที่ได้รับไตบริจาคผ่าตัดเปลี่ยนไตไปแล้ว 337 ราย 
- เป็นผู้ป่วยได้ไตภายใน 1 เดือน จำนวน 31 ราย
- เป็นผู้ป่วยได้ไตภายใน 6 เดือน จำนวน 105 ราย
- เป็นผู้ป่วยได้ไตภายใน 12 เดือน จำนวน 67 ราย




การบริการที่สำคัญ


1. การผ่าตัดเปลี่ยนไต (สถิติปี พ.ศ.2535 – 2561 รวมจำนวน 760 ราย)
- บริการผ่าตัดเปลี่ยนไตจากผู้บริจาคที่มีชีวิต (สถิติปี พ.ศ.2535 – 2561 จำนวน 401 ราย)
- บริการผ่าตัดเปลี่ยนไตจากผู้บริจาคที่มีความสัมพันธ์เป็นสามี ภรรยา (สถิติปี พ.ศ.2535 – 2561 จำนวน 31 ราย)
- บริการผ่าตัดเปลี่ยนไตจากผู้บริจาคที่เสียชีวิต โดยบริจาคผ่านศูนย์รับบริจาคอวัยวะสภากาชาดไทย (สถิติปี พ.ศ.2535 – 2561 จำนวน 359 ราย)
- บริการผ่าตัดเปลี่ยนไตในผู้ป่วยอายุเกิน 60 ปี (สถิติปี พ.ศ.2535 – 2561 จำนวน 176 ราย)
- บริการผ่าตัดเปลี่ยนไตซ้ำ (Re-transplantation) ในผู้ป่วยที่เคยล้มเหลวจากการผ่าตัดเปลี่ยนไตในอดีต (สถิติ พ.ศ.2535 – 2561 จำนวน 69 ราย)
- บริการผ่าตัดแก้ไขเส้นเลือดที่เลี้ยงไตผิดปกติหลังการเปลี่ยนไต
- บริการผ่าตัดแก้ไขท่อปัสสาวะและกระเพาะปัสสาวะหลังการเปลี่ยนไต
- บริการตรวจเนื้อเยื่อ การแทรกซ้อนหลังการเปลี่ยนไต (Kidney Transplantation biopsy)
- บริการรักษาภาวะไตที่ทำงานผิดปกติหลังทำการเปลี่ยนไต เช่น การต่อต้านไต (Kidney Transplantation Rejection)
- บริการรักษาภาวะการติดเชื้อหลังการเปลี่ยนไต เช่น ติดเชื้อในกระแสเลือด ติดเชื้อในปอด ติดเชื้อในทางเดินอาหาร ติดเชื้อในตับ ติดเชื้อในช่องท้อง ติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ ติดเชื้อในสมอง ติดเชื้อไวรัส CMV ติดเชื้อไวรัส BK ติดเชื้อราที่รุนแรงต่อชีวิต ฯลฯ

2. ศูนย์ไตเทียม โรงพยาบาลพระรามเก้า ให้บริการรักษาพยาบาลผู้ป่วยที่มีภาวะไตวาย ได้รับการรับรองมาตรฐานการให้บริการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมจากราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย
- บริการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมแก่ผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังและเฉียบพลัน
- บริการฟอกเลือดในผู้ป่วยที่มีสารพิษคั่งในกระแสเลือด
- บริการเปลี่ยนถ่ายน้ำเหลือง (Plasmapheresis)
- บริการรักษาภาวะไตวายเรื้อรังด้วยการล้างทางหน้าท้อง
- บริการแก้ไขเส้นเลือดเทียมทุกรูปแบบในการฟอกเลือด
- บริการฟอกเลือดฉุกเฉิน 24 ชั่วโมง

3. การตรวจคัดกรองและการให้คำปรึกษาเกี่ยวกับโรคไตทุกรูปแบบ
- บริการตรวจร่างกายเพื่อค้นหาโรคที่เกี่ยวกับหรือมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะไตวาย
- บริการตรวจวัดประสิทธิภาพและการทำงานของไต
- บริการผ่าตัดเส้นเลือดพิเศษสำหรับฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม
- บริการแก้ไขปัญหาของเส้นเลือดพิเศษสำหรับฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม
4. บริการตรวจเตรียมผู้ป่วยก่อนรับการผ่าตัดเปลี่ยนไต (Kidney Transplant Evaluation)

.

นอกเหนือจากการบริการทางการแพทย์แล้ว เรายังได้ทำงานด้านตอบแทนสังคม งานวิชาการ และงานวิจัย เป็นที่น่าภูมิใจว่าเราเป็นโรงพยาบาลที่มีผลงานวิจัยทางการแพทย์ด้านการเปลี่ยนไตในที่ประชุมระดับประเทศ และระดับโลกอย่างสม่ำเสมอทุกปี ตั้งแต่ปี พ.ศ.2539 – 2561 มีผลงานด้านวิชาการทั้งสิ้น 51 ผลงาน อาทิเช่น

Excellent Long-term Outcomes of Kidney Transplantation Using Kidneys from Deceased Donors with Acute Kidney Injury, Presented at The World Congress Transplantation Society, Vancouver, Canada 15 – 19 August 2010) Oral Presentation

ล่าสุดเมื่อปี พ.ศ.2559 ไปเสนองานประชุมระดับโลกที่ 26th International Congress of Transplant Society, 18 – 23 August 2016 in Hong Kong จำนวน 4 ผลงาน ดังนี้
1. High Incidence of Urothelial Carcinoma in Thai Renal Transplant Recipients, 24 years experience.
2. Tuberculosis before and after the Modern Era of Kidney Transplantation.
3. Incidence and Outcome of Parasitic Infection after Kidney Transplantation in Thailand. (Oral Presentation)
4. Outcome of Kidney Transplantation Using Kidneys from Expanded Criteria Donors and Donors with Acute Kidney injury in Thailand (Oral Presentation)

ในด้านบริการสังคม โรงพยาบาลพระรามเก้า ได้ให้ความร่วมมือในการเปลี่ยนไตเพื่อช่วยเหลือสังคม ดังนี้
- โครงการเปลี่ยนไตถวายเป็นพระราชกุศล 80 พรรษา ปี พ.ศ.2547
- โครงการเปลี่ยนไตถวายเป็นพระราชกุศล 80 และ 84 พรรษา ปี พ.ศ.2559
- โครงการเปลี่ยนไตถวายเป็นพระราชกุศล 60 พรรษา สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ปี พ.ศ.2557

เพื่อเป็นการยกระดับคุณภาพการให้บริการ สถาบันโรคไตและเปลี่ยนไตมีการปรับเปลี่ยน พัฒนาการให้บริการทางการแพทย์เพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐานสากล เช่น การกำหนดแนวทางการรักษา กำหนดตัวชี้วัดในด้านความปลอดภัย และการประเมินผลการผ่าตัด กำหนดมาตรฐานการดูแลผู้ป่วยตามมาตรฐานสากล ให้บุคลากรทางการแพทย์นำไปปฏิบัติในแนวทางเดียวกัน ซึ่งช่วยให้ผู้รับบริการได้รับบริการด้วยแนวทางการรักษาที่ถูกต้อง ตามมาตรฐานที่ได้รับการรับรองในระดับสากล โดยปี พ.ศ.2559 สถาบันโรคไตและเปลี่ยนไตโรงพยาบาลพระรามเก้า ได้รับการรับรองมาตรฐานการดูแลผู้ป่วยเฉพาะทางหรือที่เรียกว่า Clinical Care Program Certification (CCPC) เรื่องการดูแลรักษาผู้ป่วยผ่าตัดเปลี่ยนไตจากองค์กร Joint Commission International (JCI) ประเทศสหรัฐอเมริกา เป็นการรับรองการรักษาเฉพาะโรคที่มีความซับซ้อนหรือมีความเสี่ยง โดยมุ่งเน้นมาตรฐานด้านความปลอดภัยของผู้ป่วยเป็นหลัก ซึ่งสถาบันโรคไตและเปลี่ยนไตโรงพยาบาลพระรามเก้าได้ผ่านการรับรองมาตรฐานนี้เป็นแห่งแรกในโลก (จนถึงปัจจุบันนี้ยังไม่มีโรงพยาบาลใดๆ ในโลกที่ได้รับการรับรอง CCPC เรื่องการเปลี่ยนไต)

สถาบันโรคไตและเปลี่ยนไต โรงพยาบาลพระรามเก้า เป็นสถาบันทางการแพทย์ ศูนย์แห่งความเป็นเลิศ (Center of Excellence) และศักยภาพการให้บริการรักษาโรคซับซ้อนด้วยทีมสหสาขาวิชาชีพ (Multidisciplinary Team) ที่มีองค์ประกอบที่สำคัญโดยสรุปดังนี้
1. ได้รับการรับรองมาตรฐาน JCI แห่งแรกของโลก
2. ได้รับการ listing อยู่ใน Worldwide Transplant Center Directory
3. ผ่าตัดเปลี่ยนไตมากที่สุดในกลุ่มโรงพยาบาลเอกชน
4. ผ่าตัดเปลี่ยนไตในผู้ป่วยที่มีโรคซับซ้อน
5. บริการเปลี่ยนไตผู้ป่วยที่มีอายุมากกว่า 60 ปี (176 ราย)
6. ผ่าตัดเปลี่ยนไตซ้ำ (Re-transplant) (69 ราย)
7. มีผลงานวิจัย ผลงานวิชาการเสนอในที่ประชุมในประเทศและระดับโลก (World Congress Transplantation) อย่างสม่ำเสมอ (51 ผลงาน)
8. มีผู้ป่วยต่างชาติมารับการผ่าตัดเปลี่ยนไตรวม 135 ราย จาก 113 ประเทศทั่วโลก
9. มีทีมแพทย์ผ่าตัดเปลี่ยนไตจำนวน 5 ทีม
10. รับบริการดูแลผู้ป่วยผ่าตัดก่อนและหลังเปลี่ยนไต รวมทั้งภาวะแทรกซ้อนหลังเปลี่ยนไตได้ 24 ชั่วโมง ทุกวัน โดยทีมแพทย์ผู้ชำนาญทุกสาขา



รายนามแพทย์ประจำสถาบันเปลี่ยนไตพระรามเก้า

นพ.วิรุฬห์ มาวิจักขณ์
อายุรแพทย์โรคไต

นพ.น๊อต เตชะวรรธนะวรรณา
อายุรแพทย์โรคไต

นพ.รุ่งโรจน์ คุณประคัลภ์
อายุรแพทย์โรคไต

นพ.โสภณ จิระสิริธรรม
ศัลยแพทย์ผ่าตัดเปลี่ยนไต

นพ.วรพจน์ ชุณหคล้าย
ศัลยแพทย์ผ่าตัดเปลี่ยนไต

นพ.ธวัชชัย กลิ่นสุคนธ์
ศัลยแพทย์ผ่าตัดเปลี่ยนไต

นพ.วิศิษฐ์ ลิ่วลมไพศาล
อายุรแพทย์โรคไต

พญ.ผ่องพรรณ ทานาค
อายุรแพทย์โรคไต

นพ.สุธี อุ้มปรีชา
ศัลยแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ

นพ.ประภากร ก๋งอุบล
ศัลยแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ