บทความสุขภาพ
Knowledge
“ฮีทสโตรก Heat Stroke (ลมแดด)” ภัยเงียบหน้าร้อน ทำให้เสียชีวิตได้ จริงไหม?
พญ. อัณณาช์ เตรียมอนุรักษ์
ฮีทสโตรก (heat stroke) คืออะไร?
ฮีทสโตรก (Heat Stroke) หรือ “โรคลมแดด” เกิดจากร่างกายได้รับอุณภูมิความร้อนมากเกินไป ทำให้ผลส่งกระทบต่อสมองได้ เช่น มีภาวะชัก หมดสติได้ เมื่อเกิดการชักหมดสติแล้ว หากไม่ได้ให้สารน้ำ หรือไม่ได้ทำอุณหภูมิร่างกายให้ลดลงหรือเย็นลงทันที ก็จะสามารถทำให้คนไข้เสียชีวิตได้ซึ่งอาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้ โดยเฉพาะในคนที่มีโรคประจำตัวเดิมอยู่แล้ว หรือกลุ่มคนที่มีภาวะสุขภาพเปราะบาง เช่น เด็กหรือผู้สูงอายุ ถ้าไม่ได้รับการช่วยเหลืออย่างทันท่วงที
อาการฮีทสโตรก
- อุณหภูมิในร่างกายมากกว่า 40 องศาเซลเซียส
- ไม่มีเหงื่อออกจากร่างกาย
- มีอาการทางสมองและระบบประสาท เช่น ปวดหัว เวียนหัว ชัก เกร็ง หมดสติ และอาจนำไปสู่การเสียชีวิตอย่างรวดเร็ว
กลุ่มบุคคลที่เสี่ยงทำให้เกิดภาวะฮีทสโตรก
- กลุ่มคนที่เป็นโรคหัวใจ
- เด็ก ผู้สูงอายุ ผู้ที่มีโรคประจำตัวหลายโรคที่ต้องรับประทานยาอยู่แล้วหลาย ๆ ตัว
- กลุ่มคน ที่ทำงานกลางแจ้งที่สัมผัสกับอุณหภูมิที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง อาทิ เกษตรกร ตำรวจ ทหาร
หากอยู่ในอุณหภูมิที่ร้อนมาก ๆ เป็นเวลานาน ๆ จะมีความเสี่ยงในการเป็นฮีทสโตรกสูงขึ้น และมีโอกาสเสียชีวิตได้มากกว่านั่นเอง
การปฐมพยาบาลเบื้องต้นฮีทสโตรก
- รีบนำคนไข้ออกมาจากอุณหภูมินั้นก่อน เช่น พามาอยู่ในที่ร่ม พยายามเปิดเสื้อผ้าออกให้มากที่สุด เพื่อให้ระบายความร้อนออกจากเสื้อผ้า
- พยายามหาน้ำ ผ้าชุบน้ำเย็นหรือน้ำแข็ง มาประคบตามร่างกาย
- หากคนไข้รู้สึกตัว ให้ดื่มน้ำเยอะ ๆ หรือหากมีคนอยู่บริเวณนั้นที่สามารถปฐมพยาบาลได้ เช่น มีรถพยาบาลคอยอยู่ควรให้น้ำเกลือ เพื่อให้อุณหภูมิร่างกายเย็นลง เพราะอุณหภูมิร่างกายที่สูงมากเกินไป จะไปกระตุ้นทำให้หัวใจเต้น ผิดจังหวะและทำให้เสียชีวิตได้ คนที่มีโรคประจำตัวอยู่แล้ว เช่น โรคหัวใจและมีภาวะฮีทสโตรกร่วมด้วยจึงเสี่ยงเสียชีวิตได้
วิธีป้องกันฮีทสโตรก
- ดื่มน้ำให้เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย อย่างน้อย 8 แก้ว หรือ 2 ลิตร ต่อวัน
- ใส่เสื้อผ้าที่มิดชิด แต่ยังระบายอากาศได้ดี
- หากต้องอยู่ในบริเวณที่มีอากาศร้อนจัดเป็นเวลานาน ควรพักในที่โล่งหรือที่มีอากาศระบายได้ดีในทุก 1 ชั่วโมง เพื่อป้องกันการเกิดลมแดด
อย่างไรก็ดี ผู้ที่มีโรคประจำตัวและไม่มีโรคประจำตัว ควรหลีกเลี่ยงการไปอยู่ในอุณหภูมิที่ร้อนมากเป็นเวลานาน ๆ เป็นระยะเวลาที่นานเกิน 1 ชั่วโมงและ หลีกเลี่ยงการสวมใส่เสื้อผ้าหนาซึ่งทำให้การระบายอากาศไม่ดี เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงไม่ให้เกิดอาการดังกล่าว
